De onderwijsinspectie legt de nadruk op deze vorm en scholen in het veld geven een vrije invulling aan  dit begrip: een scala aan individuele handelingsplannen worden gekoppeld tot een zogenaamd groepsplan.

Als we de uitgangspunten van Handelingsgericht Werken (HGW) in de groepsplannen willen terugzien zullen we de cyclus van HGW moeten starten bij het ‘waarnemen’. Dit start met de resultaten van de leerlingen (methodegebonden- en methodeoverstijgende toetsen). Dit zijn de harde gegevens. Daarnaast nemen we ook ‘zachte gegevens’ waar: hoe leert deze leerling. Deze gegevens zijn de basis om de onderwijsbehoeften van onze leerlingen in kaart te brengen.

Handvat tot leren

Onderwijsbehoeften kunnen dus worden gezien als ‘een handvat tot leren’ voor dit kind, voor deze groep. Dit handvat geldt soms voor een hele groep, maar specifiek ook voor de individuele leerling. Dit ‘handvat tot leren’ zal in de loop van de tijd voor deze leerling(en deze groep) niet veranderen: het blijft voor een groot gedeelte gelden voor de hele schoolse periode.

Verwoorden van de onderwijsbehoeften en clusteren

Onderwijsbehoeften kunnen zeer verschillend zijn, maar in de kern van de zaak kunnen ze worden teruggevoerd op de volgende aspecten:

1. Instructie: visueel, herhaling, voordoen/nadoen;
2. Leertijd:  meer leertijd (hogere doelen) of minder leertijd (lagere doelen);
3. Feedback: comptentieverhogend, grenzenstellend en beloningen;
4. Structurering taak: (plaatjes, letters, kleine eenheden, afdekken);
5. Aanpassing omgeving: rustige omgeving en samenwerkingsvormen.

Al deze gegevens krijgen een overzichtelijk plaats in het zogenaamde groepsoverzicht. Op grond van de onderwijsbehoeften blijkt het effectief om in een groepsplan te clusteren: tijdens de ‘gewone’ les moet het gebeuren! Het verwoorden wat dit kind (extra) nodig heeft om dit doel te behalen in deze groep, bij deze leerkracht, in deze school, met deze ouders wordt verwoord in het groepsplan. Niet bij voorbaat in een aparte aanpak per kind: een individueel handelingsplan. Natuurlijk moeten we een individueel handelingsplan niet uit de weg gaan: als het nodig is omdat er in het kader van een groepsplan geen mogelijkheden zijn.

Meer weten over het maken van groepsplannen?

Neem dan contact op met onderwijsadviseur G. (Bert) van de Waerdt.