Waarnemen en Begrijpen

Kom, Wouter, aan je werk”. Juf Dorien zucht. Wat is dat joch moeilijk aan werk of spel te krijgen. Het valt haar op dat Wouter snel kiest, maar dan ook al snel iets anders wil . Ook het maken van een opdracht is vaak een probleem. Hij wil wel maar haakt minstens zo snel af. Wouter kijkt wat wanhopig naar de juf. Hij speelt in de bouwhoek. Nou ja, spelen? Hij zit daar maar wat voor zich uit te staren. Een aantal blokken zijn al gelegd en al wat gestapeld…. En nu de rest… hoe moet dat ook alweer? Wouter zucht en kijkt wat verveeld… lastig, wanneer je niet gelijk weet wat je gaat bouwen. “Bah”…. Denkt hij, “had ik nu toch maar iets anders gekozen”. Wouter laat merken, dat hij liever iets anders wil. “Juf mag ik toch nog naar de verfhoek?” “Nee Wouter, ga nu eens echt aan je spel!

Juf Dorien denkt aan het ZIEN! profiel van Wouter. Sociale Autonomie (SA) is echt onvoldoende bij hem. Vooral kiezen en bij de keuze blijven, daar heeft hij moeite mee. Het lijkt alsof hij niet kan doorzetten.

In overleg met de Intern Begeleider kiest de juf Dorien een handelingssuggestie vanuit ZIEN! Ze kiest voor een gesprek aan de hand van een prentenboek. Ze gaat dit doen in de leeshoek met Wouter en nog twee andere kinderen.

Plannen

Voor een jong kind is het moeilijk om eigen gedachten en gevoelens onder woorden te brengen. De juf in bovenstaande casus kiest voor een prentenboek om met Wouter in gesprek te gaan.

Tijdens waarnemen en begrijpen komt ze er achter dat Wouter wel een keuze maakt, maar niet bij die keuze blijft. Vervolgens gaat ze kijken en plannen hoe ze hem kan helpen daar in te groeien.

Na wegen van het profiel komt ze tot het kiezen van een gesprek aan de hand van een prentenboek. Een prentenboek waarin sociaal emotionele vaardigheden worden belicht of aan de orde komen kan een prachtige leidraad zijn voor een gesprek (zie bijlage).

Handelen

In de handelingswijzer leest juf Dorien aandachtspunten om gesprekken te gaan voeren met Wouter en andere kinderen. Het liefst met meerdere kinderen, omdat dit het minst bedreigend voelt voor het individuele kind.

Gesprekken met kinderen zijn waardevol. Het is goed om met kinderen te praten over gevoelens en belevingen die er toe doen voor kinderen. Een gesprek geeft inzicht in hoe een kind over zichzelf denkt. Je komt er achter hoe een kind denkt en voelt en reflecteert.

Het kan voor een jong kind moeilijk zijn om gevoelens precies te verwoorden. Een prentenboek kan prachtig als leidraad dienen. Voor juf Dorien meer dan de moeite waard om de uitdaging aan te gaan. Ze komt al pratend er achter dat Wouter wel kan kiezen, maar wanneer de taak moeilijk is, dan wil hij meteen iets anders. Doorzetten is voor hem erg moeilijk. Samen lezen ze meerdere keren het boekje over “Doorzetten”. En ze praten erover hoe Wouter kan proberen om door te zetten. Er wordt een plan gemaakt: Wouter gaat hulp gaat vragen wanneer iets moeilijk wordt en hij gaat ook proberen om door te zetten.

Gesprekken aan de hand van een prentenboek kunnen je als leerkracht waardevolle informatie opleveren. Weken later ziet juf Dorien dat Wouter steeds meer plezier krijgt in werk en spel. Glunderend zegt Wouter na een compliment van de juf: “Ik kan doorzetten, juf!” De juf lacht, steekt haar duim op en zegt: “Knap, joh!” Als beloning gaan ze dit samen vieren. Juf leest een prentenboek voor over Kikker, die ook moet leren om door te zetten (zie bijlage).

W.J. (Wilma) Nijsink, onderwijsadviseur