
Bart Vollmuller, Driestar Onderwijsadvies (l)
Martin de Goffau, Topicus (r).
Leerlingvragenlijst
De ZIEN!-leerlingvragenlijst sluit nauw aan bij de leerkrachtvragenlijst. De stellingen uit de vragenlijst voor de leerlingen komen voort uit een definitie van de bekende begrippen Betrokkenheid en Welbevinden en de vijf sociale vaardigheden van ZIEN!: Sociale flexibiliteit, Sociaal initiatief, Sociale autonomie, Impulsbeheersing en Inlevingsvermogen. De ZIEN!-leerlingvragenlijst die in september 2011 werd gelanceerd, is bedoeld voor leerlingen van groep 5 t/m 8. Maar ook in lagere groepen van de basisschool leeft de behoefte om de beleving van de leerling in kaart te brengen.
In gesprek
Doordat jonge kinderen nog niet zelf de vragenlijst kunnen invullen, is de leerlingvragenlijst voor groep 1 t/m 4 een handreiking voor de leerkracht om in gesprek te gaan met de kinderen. Het gesprek kan plaatsvinden naar aanleiding van de ingevulde ZIEN!-leerkrachtvragenlijst. Een profiel van een kind kan namelijk vragen oproepen. Door het gesprek aan te gaan met de leerling met behulp van de leerlingvragenlijst voor groep 1 t/m 4 kan er mogelijk meer duidelijkheid komen hoe het kind de situatie in de klas beleeft.
De leerkracht of de intern begeleider kan ervoor kiezen om met een leerling of meerdere leerlingen een gesprek aan te gaan over betrokkenheid en welbevinden of over de vijf sociale vaardigheden van ZIEN!. De kinderen van groep 4 zouden de vragenlijst klassikaal onder leiding van de leerkracht kunnen invullen.
Duim omhoog
In vergelijking met de leerlingvragenlijst groep 5 t/m 8 zijn er een aantal zaken anders in de leerlingvragenlijst groep 1 t/m 4. Allereerst is er een driepuntschaal voor de beantwoording: duim omhoog als de vraag positief wordt beantwoord, duim omlaag als de vraag negatief wordt beantwoord en een ? wanneer het antwoord er tussenin ligt.
Daarnaast wordt ieder onderdeel ingeleid door middel van een korte gespreksvraag of een verhaaltje om de situatie te verduidelijken. Een voorbeeld van een inleiding bij betrokkenheid is als volgt: “Stop jij wel eens met je werk, of met spelen? Ga je dan even een rondje lopen? Of naar het toilet? Of kijk je wel eens naar buiten? Ik ben benieuwd…”
Als laatste worden de meeste hoofdvragen gevolgd door vragen waarmee een leerkracht kan doorvragen en zo een kort gesprekje kan voeren met het kind. Een voorbeeld van zo’n vraag is: “Ik vind het leuk dat de juf/ meester leuke dingen met ons doet.” Daaronder volgen vragen als: “Wat vind je het leukst om te doen?”, “Wat vind je niet zo leuk?”, “Hoe komt dat?”, etc.
Uitproberen?
De vragenlijst is nu één keer uitgeprobeerd met een aantal kinderen. Dit heeft bruikbare informatie opgeleverd om de vragenlijst verder te ontwikkelen. Wij zijn op zoek naar leerkrachten of ib’ers die willen experimenteren met de ontwikkelde vragenlijst voor groep 1 t/m 4. Er kan contact opgenomen worden met Carolien Noorlander (via info@zienvooronderwijs.nl). We stellen het op prijs om gebruikerservaringen te horen, zodat we de lijst optimaal kunnen afstemmen op de behoeften van scholen.