Nieuwskanaal voor: ZIEN

Normering opnieuw vastgesteld: weergave in percentielen

Thu, 19 Jan 2012 11:11:37 +0100

Op 16 januari zijn de ZIEN!-normen opnieuw ingevoerd in het systeem. Dit betreft een herziene normering, die op enkele punten soepeler en op enkele punten strenger is geworden. Dit geldt niet alleen voor de observatielijst, maar ook voor de leerlingvragenlijst.

Achtergrond
De oude normering was gebaseerd op een enorm grote groep leerlingen. Hieruit hebben we een steekproef getrokken die representatief is gezien landelijke leerlingkenmerken (bijvoorbeeld de verdeling van basisschoolleerlingen over regio’s). Vervolgens is de normering nogmaals bepaald. Deze herziene normering is in het systeem doorgevoerd.

Soepeler of strenger?
De herziene normering is op een aantal punten soepeler en op een paar andere punten strenger. De verwachting is dat voor leerkrachten en ib’ers deze normering heel acceptabel is. Als de normering strenger wordt, dan betreft dat alleen een verschil tussen bovengemiddeld en hoog. In het profiel kan een uitslag eerder groen in plaats van blauw scoren.

Als het gaat om het verschil tussen laag en benedengemiddeld en tussen benedengemiddeld en bovengemiddeld, wat voor scholen veel belangrijker is, dan wordt de normering juist soepeler. Dus kleurt het profiel minder snel oranje of rood. Klik hier voor een overzicht van de verschillen tussen de oude en de herziene normering.

Profielen kloppen, overzichten (nog) niet
De profielen, ook de eerder aangemaakte profielen, zijn nu gebaseerd op de herziene normering. Voor de overzichten geldt dit momenteel nog niet. ParnasSys heeft toegezegd dat herziene normering, weergegeven in percentielen, z.s.m. ook zichtbaar wordt in de overzichten. U wordt hiervan op de hoogte gebracht.

Weergave in percentielen
In een eerder nieuwsbericht hebben we laten weten dat de niveauwaarden vervangen zouden worden door percentielen. De weergave in de kleurtjes in de profielen ziet er dus anders uit. In dit nieuwsbericht ‘Niveauwaarden vervangen door percentielen’ kunt u daar meer over lezen.

Handleiding
De handleiding wordt naar verwachting nog in januari aangepast, zodat deze actueel is en de afbeeldingen niet meer de niveauwaarden tonen.

Heeft u vragen over de herziene normering? Neem contact op via info@zienvooronderwijs.nl.

Dank! voor deelname test-hertest

Fri, 09 Dec 2011 10:14:59 +0100

Leerkrachten van zo'n veertig basisscholen hebben zich de afgelopen maanden ingezet voor de test-hertest van ZIEN!. We bedanken alle deelnemende leerkrachten hartelijk hiervoor.

Test-hertest
Deze leerkrachten hebben voor een aantal leerlingen de vragenlijst tweemaal ingevuld, met een tussenpoos van vijf weken. Hierbij herinneren we de contactpersonen van de basisscholen aan het verzamelen van de door de leerkrachten geprinte overzichten en deze voor 16 dec aanstaande terug te sturen in de retourenvelop.

De test-hertest werd uitgevoerd in verband met het COTAN-onderzoek. In februari 2012 hoopt ZIEN! de verantwoording in te dienen bij de COTAN voor herbeoordeling. Meer informatie hierover vindt u hier op deze website.

Niveauwaarden worden percentielen

Fri, 09 Dec 2011 10:11:23 +0100

De niveauwaarden die vermeld worden in de gekleurde vakjes in de leerling- en groepsprofielen in ZIEN! worden vervangen door percentielen.

Percentielen
Dit is een aankondiging. In februari 2012 zullen de bekende niveauwaarden die in de kleurtjes in de leerling- en groepsprofielen worden vermeld, vervangen worden door percentielen. Dit betekent dat er een getal van 0 t/m 100 in de kleurtjes komt te staan.

Kleur
In principe geven de kleuren – blauw – groen – oranje – rood – al voldoende aan in welke niveaugroep een leerling valt. Blauw en groen zijn bovengemiddeld en oranje en rood zijn benedengemiddeld. Een kleur laat zien dat een leerling behoort tot een kwart van de leerlingen uit een landelijke normgroep. Dit is dus al gebaseerd op percentages, zie afbeelding.

Hoog of laag
Toch willen veel leerkrachten niet alleen een kleurtje zien, maar ook weten of een leerling ‘hoog’ of ‘laag’ in een niveaugroep valt. Zo kan de leerkracht, wanneer het kleurtje niet verandert, toch zien of er voortgang is. Hierbij zijn de percentielen behulpzaam. De percentielen worden niet door het systeem berekend, maar worden gebaseerd op een landelijke normgroep.

Interpreteren
Het vervangen van de niveauwaarden door percentielen heeft geen gevolgen voor het interpreteren van een leerling- of groepsprofiel door een leerkracht. Zoals de niveauwaarden enkel een aanduiding waren van de mate waarin een leerling een bepaalde kleur scoorde, zo geldt dat ook voor de percentielen. Het getal in de gekleurde hokjes is toegevoegde informatie.

Schrijf in voor training Verder ZIEN!

Thu, 08 Dec 2011 09:22:16 +0100

Als intern begeleider of zorgco�rdinator speelt u een beslissende rol in de vraag of het werken met ZIEN! op uw school ook daadwerkelijk leidt tot deze verdere professionalisering van leerkrachten. Met de training Verder ZIEN! wordt u vaardig om leerkrachten te ondersteunen op pedagogisch gebied.

Vaardigheden

Hoe vaardig voelt u zich in het zelfstandig lezen van profielen op individueel niveau en op groepsniveau? Hoe coacht u teamleden in het proces van handelingsgericht observeren? In hoeverre voelt u zich al competent genoeg om leerkrachten adequaat te ondersteunen in het cyclisch proces van signaleren tot en met handelen zoals dat in ZIEN! functioneert? Hoe lukt het u om dit te doen volgens de principes van handelingsgericht werken? Hoe helpt u leerkrachten om leerlingen probleemeigenaar te maken? Om samen met leerlingen doelen SMARTi (met de i van inspirerend) te formuleren? Hoe evalueert u zo met leerkrachten in dit proces dat dit daadwerkelijk hun professionalisering op pedagogisch gebied ten goede komt?

Tweedaagse training

Voelt u zich aangesproken door deze vragen? Wilt u zich beter toegerust voelen ten aanzien van deze zaken? Schrijf u in voor de training Verder ZIEN!

Deze training bestaat uit twee dagen van 9.00 uur tot 17.00 uur.:

14 februari en 22 maart 2012 in De Heyzon in Kapelle, of
8 maart en 3 april 2012 in Inntel in Zaandam

Doel

Aan het einde van de twee dagen bent u in staat de leerkrachten te ondersteunen in het proces van ZIEN! tot zorgen

Prijs

Prijs: € 695,-, inclusief reader, maaltijden, parkeergeld, e-mailondersteuning en rapportage naar aanleiding van de competentiescan ZIEN!

Aanmelden

Meld u vóór 1 januari 2012 hier aan.

ZIEN!-leerlingvragenlijst voor groep 1-4

Tue, 13 Dec 2011 14:23:50 +0100

Op dit moment is ZIEN! bezig met de ontwikkeling van een leerlingvragenlijst voor groep 1 t/m 4. Door niet alleen als leerkracht in te vullen hoe je het kind ziet functioneren, maar ook de leerling te vragen hoe hij dingen beleeft, krijg je als leerkracht een nog beter beeld van je leerlingen. ZIEN! is op zoek naar scholen die de vragenlijst willen uitproberen.

Leerlingvragenlijst
De ZIEN!-leerlingvragenlijst sluit nauw aan bij de leerkrachtvragenlijst. De stellingen uit de vragenlijst voor de leerlingen komen voort uit een definitie van de bekende begrippen Betrokkenheid en Welbevinden en de vijf sociale vaardigheden van ZIEN!: Sociale flexibiliteit, Sociaal initiatief, Sociale autonomie, Impulsbeheersing en Inlevingsvermogen. De ZIEN!-leerlingvragenlijst die in september 2011 werd gelanceerd, is bedoeld voor leerlingen van groep 5 t/m 8. Maar ook in lagere groepen van de basisschool leeft de behoefte om de beleving van de leerling in kaart te brengen.

In gesprek
Doordat jonge kinderen nog niet zelf de vragenlijst kunnen invullen, is de leerlingvragenlijst voor groep 1 t/m 4 een handreiking voor de leerkracht om in gesprek te gaan met de kinderen. Het gesprek kan plaatsvinden naar aanleiding van de ingevulde ZIEN!-leerkrachtvragenlijst. Een profiel van een kind kan namelijk vragen oproepen. Door het gesprek aan te gaan met de leerling met behulp van de leerlingvragenlijst voor groep 1 t/m 4 kan er mogelijk meer duidelijkheid komen hoe het kind de situatie in de klas beleeft.
De leerkracht of de intern begeleider kan ervoor kiezen om met een leerling of meerdere leerlingen een gesprek aan te gaan over betrokkenheid en welbevinden of over de vijf sociale vaardigheden van ZIEN!. De kinderen van groep 4 zouden de vragenlijst klassikaal onder leiding van de leerkracht kunnen invullen.

Duim omhoog
In vergelijking met de leerlingvragenlijst groep 5 t/m 8 zijn er een aantal zaken anders in de leerlingvragenlijst groep 1 t/m 4. Allereerst is er een driepuntschaal voor de beantwoording: duim omhoog als de vraag positief wordt beantwoord, duim omlaag als de vraag negatief wordt beantwoord en een ? wanneer het antwoord er tussenin ligt.

Daarnaast wordt ieder onderdeel ingeleid door middel van een korte gespreksvraag of een verhaaltje om de situatie te verduidelijken. Een voorbeeld van een inleiding bij betrokkenheid is als volgt: “Stop jij wel eens met je werk, of met spelen? Ga je dan even een rondje lopen? Of naar het toilet? Of kijk je wel eens naar buiten? Ik ben benieuwd…”

Als laatste worden de meeste hoofdvragen gevolgd door vragen waarmee een leerkracht kan doorvragen en zo een kort gesprekje kan voeren met het kind. Een voorbeeld van zo’n vraag is: “Ik vind het leuk dat de juf/ meester leuke dingen met ons doet.” Daaronder volgen vragen als: “Wat vind je het leukst om te doen?”, “Wat vind je niet zo leuk?”, “Hoe komt dat?”, etc.

Uitproberen?
De vragenlijst is nu één keer uitgeprobeerd met een aantal kinderen. Dit heeft bruikbare informatie opgeleverd om de vragenlijst verder te ontwikkelen. Wij zijn op zoek naar leerkrachten of ib’ers die willen experimenteren met de ontwikkelde vragenlijst voor groep 1 t/m 4. Er kan contact opgenomen worden met Carolien Noorlander (via info@zienvooronderwijs.nl). We stellen het op prijs om gebruikerservaringen te horen, zodat we de lijst optimaal kunnen afstemmen op de behoeften van scholen.

ZIEN! verwijst naar methodelessen

Thu, 01 Dec 2011 13:25:24 +0100

De afgelopen periode is er gewerkt om verschillende methoden voor de sociaal- emotionele ontwikkeling te koppelen aan de ZIEN!-vaardigheden.

Verwijzingen naar methodes
In ZIEN! zijn verwijzingen opgenomen naar de lessen van de methode Kinderen en hun sociale talenten. Verwijzingen naar de Kanjertraining, Leefstijl en BOMJEDA worden binnenkort beschikbaar in ZIEN!. Momenteel zijn de verwijzingen naar de methodes PAD en Goed gedaan in ontwikkeling.

Groepslessen
Door op groepsniveau te analyseren welke hulpvragen een groep stelt, en op basis van die informatie gericht lessen te zoeken in een methode, wordt handelingsgericht tegemoet gekomen aan de onderwijsbehoeften van de groep. In ZIEN! worden de lessen per groep en ZIEN!-vaardigheid weergegeven, zodat er snel een lessenserie samengesteld kan worden.

Opvragen
Als u op school een methode gebruikt waarvan hierboven wordt vermeld dat de verwijzingen bijna klaar zijn, dan kunt u al een conceptdocument opvragen via info@zienvooronderwijs.nl.

N.B. ZIEN! verwíjst! Een school dient zelf te beschikken over één of meer methode(n).

Delphi-groep ZIEN!PO

Mon, 26 Sep 2011 16:52:57 +0200

De gebruikersvereniging van ParnasSys, Delphi genaamd, roept een expertisegroep voor ZIEN!PO in het leven. De expertisegroep komt dit cursusjaar voor het eerst bijeen.

Wat?
Deze groep oefent invloed uit op de (verdere) ontwikkeling van ZIEN!PO. Andere speerpunten zijn:

Kennisdeling
Wensen prioriteren
Testen van nieuwe releases

Wie?
De expertisegroep zal bestaan uit 5 tot 8 ervaren gebruikers van ZIEN!PO die lid zijn van Delphi, een ZIEN!-expert van Driestar-Educatief en een afgevaardigde namens het bestuur van Delphi. De expertisegroep ZIEN!PO vergadert vier keer per jaar en wordt ondersteund door de SDGI.

Deelname
Wilt u deelnemen? U kunt contact opnemen met M.M. (Michel) Vaders (projectleider ZIEN!PO) via e-mail m.m.vaders@driestar-educatief.nl. Hij organiseert het bijeenroepen van deze expertisegroep.

Vervolg COTAN-traject

Mon, 26 Sep 2011 16:44:31 +0200

Zoals gemeld in de vorige nieuwsbrief, wordt ZIEN! in februari 2012 weer bij de Commissie voor Test Aangelegenheden Nederland (COTAN) ingediend. ZIEN! scoort op een aantal verantwoordingsonderdelen een voldoende of goed, maar nog niet op alle. Vooral op de punten betrouwbaarheid en validering vraagt COTAN om meer informatie om deze te kunnen beoordelen. Bij het maken van de verbeterslagen is uw hulp onmisbaar.

Steekproefgegevens
Scholen die eind 2009 gebruik maakten van ZIEN! hebben bijgedragen aan de gegevens waarop de normen van ZIEN! zijn gebaseerd. COTAN vraagt om een meer gedetailleerde beschrijving van deze scholen. Daarom hebben we onlangs de betreffende scholen gevraagd om hun toestemming te geven aan ParnasSys om de schoolgegevens beschikbaar te stellen aan ZIEN!. Stuurt u alstublieft de antwoordkaart naar ons terug.

Test-hertest
Binnenkort ontvangen alle scholen die ZIEN! gebruiken een brief. Wij vragen uw medewerking bij zogenaamd ‘test-hertest-onderzoek’. Dit betekent dat we enkele van uw leerkrachten vragen om in de periode oktober-november de ZIEN!-vragenlijst tweemaal voor een aantal leerlingen in te vullen, met een tussenpoos van vijf weken. We hopen op uw medewerking!

Verwachting
Het is belangrijk dat er voldoende gegevens beschikbaar komen om bovengenoemde verbeteringen en aanvullingen te doen en te verwerken in het verantwoordingsdocument. De verwachting is dat dan een COTAN-certificering voor ZIEN! binnen handbereik is.

Naast bovengenoemde acties gebeurt er intern bij ZIEN! nog meer. Wanneer u benieuwd bent naar het gehele traject dat in aanloop naar de indiening in februari plaatsvindt, kunt u verder lezen in het document Vervolgacties COTAN op de COTAN-webpagina. Voor vragen kunt u contact opnemen via info@zienvooronderwijs.nl.

De 1000ste ZIEN!-school

Mon, 26 Sep 2011 12:25:14 +0200

ZIEN! voor het primair onderwijs wordt al door meer dan 1000 basisscholen gebruikt. Onlangs hebben we dit gevierd op de 1000ste ZIEN!-school: OBS De Tandem in Oud-Beijerland!

De heer Johan Matze ging namens Driestar Onderwijsadvies op pad om de school te feliciteren en een speciale taart te overhandigen met de opdruk: ZIEN! feliciteert de 1000ste school. “De ontvangst op de school was hartelijk. Op De Tandem werken enthousiaste leerkrachten, dat merk je meteen”, aldus Johan Matze.

Na de aanschaf van ZIEN! heeft de school onlangs de scholingsbijeenkomst gevolgd. De leerkrachten waren erg tevreden over de ‘heel deskundige medewerker’ die de scholingsbijeenkomst verzorgde.

Foto 1. Na de overhandiging van de taart door dhr. Matze (rechts) snijdt de directrice van De Tandem, mw. Swank (tweede van links), de taart aan.

Foto 2. De taart met opdruk: 'ZIEN! feliciteert de 1000ste school'.

Meerwaarde van de leerlingvragenlijst

Mon, 26 Sep 2011 16:45:47 +0200

Door niet alleen als leerkracht in te vullen hoe je het kind ziet functioneren, maar door ook de leerling te vragen hoe hij dingen beleeft, krijg je een nog beter beeld van je leerlingen. Dit artikel geeft aan wat de meerwaarde is van het invullen van beide vragenlijsten.

Aansluiting

De ZIEN!PO-leerlingvragenlijst sluit nauw aan bij de leerkrachtvragenlijst. De stellingen uit de vragenlijst voor de leerlingen komen voort uit een definitie van de bekende begrippen Betrokkenheid en Welbevinden en de vijf sociale vaardigheden van ZIEN!: Sociale flexibiliteit, Sociaal initiatief, Sociale autonomie, Impulsbeheersing en Inlevingsvermogen.

Nadenken over jezelf

De ZIEN!PO-leerlingvragenlijst is ontworpen voor leerlingen van groep 5 t/m 8 (vanaf ongeveer 9 jaar). Van kinderen van deze leeftijd mogen we verwachten dat zij goed in staat zijn om over zichzelf na te denken. Zij kunnen dan namelijk mentaliseren, dat is het nadenken over eigen denken, ideeën, wensen en fantasieën (Frith & Frith, 2003).

Met de leerlingvragenlijst wordt aan leerlingen zélf gevraagd hoe zij hun betrokkenheid, welbevinden en sociaal gedrag (in de vorm van de vijf sociale vaardigheden) beleven. Door deze uitkomst te vergelijken met de leerkrachtvragenlijst krijgt de leerkracht een meer volledig beeld van het daadwerkelijk functioneren van de leerling.

Beleving komt boven

Een leerkracht kan slechts gedrag observeren en daar voorzichtige conclusies aan verbinden: bijvoorbeeld of er sprake is van bepaalde zorgbehoeften. Door aan de leerling zelf vragen te stellen, kan een laag dieper in kaart worden gebracht. Het gaat dan om vragen zoals: wat is de beleving van de leerling? Wat zijn de gedachten en gevoelens die ten grondslag liggen aan het gedrag? Als de leerkracht daar zicht op heeft, kan hij in zijn begeleiding aansluiten bij de daadwerkelijke behoeften van de leerling. In termen van het ijsbergmodel richt de leerlingvragenlijst zich op datgene wat zich onder het wateroppervlak bevindt: de opvattingen (zelfbeeld), normen en waarden, eigenschappen en motieven van iemand. Door daar zicht op te krijgen en daar vervolgens bij aan te sluiten in de begeleiding, is er een grotere kans op daadwerkelijke gedragsverandering.

Verdiepen?

In een volgend artikel zullen we nader ingaan op het belang van de beleving van het kind en hoe de interactie tussen leerkracht en leerling hierbij een rol speelt.

Voor meer informatie over de leerlingvragenlijst wordt verwezen naar de theoretische verantwoording ervan. Op de pagina Tarieven en bestellen vindt u meer informatie over het bestellen van de leerlingvragenlijst.

Volledige leerlingvragenlijst beschikbaar

Thu, 01 Sep 2011 12:06:54 +0200

De afgelopen maanden is er hard gewerkt aan de ontwikkeling van een leerlingvragenlijst. Met trots kunnen we nu de volledige ZIEN!PO-leerlingvragenlijst presenteren! Al meer dan honderd scholen hebben aangegeven de leerlingvragenlijst te willen gebruiken.

De ZIEN!PO-leerlingvragenlijst…:

kan door de leerlingen in groep 5 t/m 8 zelfstandig worden ingevuld,
wordt gebruikt door de leerkracht als aanvulling op de eigen observaties die worden vastgelegd met de leerkrachtvragenlijst,
geeft inzicht in betrokkenheid, welbevinden en sociaal gedrag vanuit het perspectief en de beleving van de leerling!

Stellingen
De basisversie die vorig schooljaar gratis beschikbaar werd gesteld voor scholen, is zoals beloofd uitgebreid met stellingen over sociaal gedrag (de bekende vijf dimensies van ZIEN!). Daarna zijn alle stellingen van de leerlingvragenlijst getest in een kleinschalige pilot. Deze pilot resulteerde in een aantal verbeteringen:

Stellingen bij welbevinden en betrokkenheid zijn aangepast. Bijvoorbeeld: de ‘ik voel’ formuleringen zijn verdwenen uit de stellingen onder Welbevinden.
Voorbeeldmatige contexten zijn geformuleerd bij de stellingen over sociaal gedrag. We merkten namelijk tijdens de pilot dat leerlingen het lastig vinden om een stelling te beantwoorden wanneer ze daar geen concrete situatie bij krijgen.

Tijdpad
We zijn tevreden over het resultaat. Echter, we gaan niet over een nacht ijs. In december 2011 willen we nogmaals de leerlingvragenlijst onder de loep nemen als we de gegevens van honderden leerlingen die hem hebben ingevuld kunnen analyseren. Met de uitkomsten van dat onderzoek (factoranalyse en normering) kunnen we de vragenlijst weer verbeteren. Dit kan eventueel wijzigingen opleveren in de formulering van stellingen en/of toelichtingen, in het aantal stellingen en in de normering. Deze wijzigingen zullen in de kerstvakantie 2011 plaatsvinden als het kleine wijzigingen zijn. In de zomer van 2012 worden eventuele inhoudelijke wijzigingen doorgevoerd waarna in december 2012 weer een normeringsonderzoek zal plaatsvinden.

Aan de slag!
Een up-to-date gebruikershandleiding kunt u hier vinden. We gaan ervanuit dat u goed kennis neemt van de gebruikershandleiding wanneer u met de leerlingvragenlijst aan de slag gaat. Het bevat namelijk ook een waardevolle instructiekaart voor leerlingen en tips voor de leerkracht bij het inleiden van de leerlingvragenlijst.

Bestellen
Maakt u gebruik van ZIEN!PO en bent u ook geïnteresseerd in de leerlingvragenlijst, dan verwijzen we u naar het orderformulier. Voor 0,25 euro per leerling per jaar heeft u de beschikking over de leerlingvragenlijst.

Meer achtergrondinformatie bij de leerlingvragenlijst vindt u hier.

Leerlingvragenlijst draait proef

Thu, 30 Jun 2011 09:58:00 +0200

Naast de bestaande leerkrachtlijst van ZIEN! is er een leerlingvragenlijst ontwikkeld, die de leerlingen zelf invullen. Zoals eerder gemeld, is de basisversie hiervan al operationeel in het programma. Op dit moment wordt er volop gewerkt aan de volledige versie. Een up-date.

Terugblik

De basisversie van deze lijst is sinds maart jl. operationeel in het programma. Scholen die een abonnement op ZIEN! hebben, kunnen deze extra functionaliteit tot de zomer van 2011 gratis gebruiken. De stellingen komen voort uit definities van de begrippen ‘betrokkenheid’ en ‘welbevinden’.

Actueel

De volledige versie van de leerlingvragenlijst bestaat uit de basisversie aangevuld met stellingen die betrekking hebben op de vijf sociale vaardigheden en de vijf sociaal-emotionele ontwikkeltaken waarvoor kinderen in de basisschoolleeftijd staan. De verschijningsdatum van de definitieve leerlingvragenlijst is gesteld op 31 juli 2011. Op dit moment wordt deze leerlingvragenlijst in een pilot op een aantal basisscholen ingevuld. Zo kunnen we zien hoe de vragenlijst wordt ingevuld en welke inhoudelijke aanpassingen nodig zijn.

Vooruitblik

Wat kunt u in september 2011, bij de aanvang van het nieuwe schooljaar, verwachten? Een leerlingvragenlijst, die:

door de leerlingen in groep 5 t/m 8 zelfstandig kan worden ingevuld,
door de leerkracht als aanvulling op de eigen observatie met de leerkrachtvragenlijst wordt gebruikt,
inzicht geeft in betrokkenheid, welbevinden en sociaal gedrag vanuit het perspectief en de beleving van de leerling!

Uitgangspunten

De leerlingvragenlijst sluit qua uitgangspunten nauw aan bij de bestaande leerkrachtvragenlijst. U zult de ZIEN!dimensies erin terugvinden: betrokkenheid en welbevinden, sociaal initiatief, sociale flexibiliteit, sociale autonomie, impulsbeheersing en inlevingsvermogen. Het is belangrijk dat het perspectief van het kind de observatie van de leerkracht goed aanvult. Bovendien biedt de leerlingvragenlijst mogelijkheden om de beleving van het kind helder te krijgen als het gaat om betrokkenheid en welbevinden. Dat is ‘een laag dieper’ dan het gedrag dat een leerkracht kan observeren. Zo krijgt de leerkracht meer inzicht in de leerling en dat ondersteunt het handelen. De leerlingvragenlijst biedt daarnaast handvaten voor het voeren van kindgesprekken.

ZIEN!, Zorgen en doen...met het jonge kind!

Mon, 28 Mar 2011 09:48:43 +0200

Voor jonge kinderen is het moeilijk om hun gedachten en gevoelens onder woorden te brengen. Prentenboeken kunnen helpen een gesprekje op gang te brengen.

Waarnemen en Begrijpen

Kom, Wouter, aan je werk”. Juf Dorien zucht. Wat is dat joch moeilijk aan werk of spel te krijgen. Het valt haar op dat Wouter snel kiest, maar dan ook al snel iets anders wil . Ook het maken van een opdracht is vaak een probleem. Hij wil wel maar haakt minstens zo snel af. Wouter kijkt wat wanhopig naar de juf. Hij speelt in de bouwhoek. Nou ja, spelen? Hij zit daar maar wat voor zich uit te staren. Een aantal blokken zijn al gelegd en al wat gestapeld…. En nu de rest… hoe moet dat ook alweer? Wouter zucht en kijkt wat verveeld… lastig, wanneer je niet gelijk weet wat je gaat bouwen. “Bah”…. Denkt hij, “had ik nu toch maar iets anders gekozen”. Wouter laat merken, dat hij liever iets anders wil. “Juf mag ik toch nog naar de verfhoek?” “Nee Wouter, ga nu eens echt aan je spel!

Juf Dorien denkt aan het ZIEN! profiel van Wouter. Sociale Autonomie (SA) is echt onvoldoende bij hem. Vooral kiezen en bij de keuze blijven, daar heeft hij moeite mee. Het lijkt alsof hij niet kan doorzetten.

In overleg met de Intern Begeleider kiest de juf Dorien een handelingssuggestie vanuit ZIEN! Ze kiest voor een gesprek aan de hand van een prentenboek. Ze gaat dit doen in de leeshoek met Wouter en nog twee andere kinderen.

Plannen

Voor een jong kind is het moeilijk om eigen gedachten en gevoelens onder woorden te brengen. De juf in bovenstaande casus kiest voor een prentenboek om met Wouter in gesprek te gaan.

Tijdens waarnemen en begrijpen komt ze er achter dat Wouter wel een keuze maakt, maar niet bij die keuze blijft. Vervolgens gaat ze kijken en plannen hoe ze hem kan helpen daar in te groeien.

Na wegen van het profiel komt ze tot het kiezen van een gesprek aan de hand van een prentenboek. Een prentenboek waarin sociaal emotionele vaardigheden worden belicht of aan de orde komen kan een prachtige leidraad zijn voor een gesprek (zie bijlage).

Handelen

In de handelingswijzer leest juf Dorien aandachtspunten om gesprekken te gaan voeren met Wouter en andere kinderen. Het liefst met meerdere kinderen, omdat dit het minst bedreigend voelt voor het individuele kind.

Gesprekken met kinderen zijn waardevol. Het is goed om met kinderen te praten over gevoelens en belevingen die er toe doen voor kinderen. Een gesprek geeft inzicht in hoe een kind over zichzelf denkt. Je komt er achter hoe een kind denkt en voelt en reflecteert.

Het kan voor een jong kind moeilijk zijn om gevoelens precies te verwoorden. Een prentenboek kan prachtig als leidraad dienen. Voor juf Dorien meer dan de moeite waard om de uitdaging aan te gaan. Ze komt al pratend er achter dat Wouter wel kan kiezen, maar wanneer de taak moeilijk is, dan wil hij meteen iets anders. Doorzetten is voor hem erg moeilijk. Samen lezen ze meerdere keren het boekje over “Doorzetten”. En ze praten erover hoe Wouter kan proberen om door te zetten. Er wordt een plan gemaakt: Wouter gaat hulp gaat vragen wanneer iets moeilijk wordt en hij gaat ook proberen om door te zetten.

Gesprekken aan de hand van een prentenboek kunnen je als leerkracht waardevolle informatie opleveren. Weken later ziet juf Dorien dat Wouter steeds meer plezier krijgt in werk en spel. Glunderend zegt Wouter na een compliment van de juf: “Ik kan doorzetten, juf!” De juf lacht, steekt haar duim op en zegt: “Knap, joh!” Als beloning gaan ze dit samen vieren. Juf leest een prentenboek voor over Kikker, die ook moet leren om door te zetten (zie bijlage).

W.J. (Wilma) Nijsink, onderwijsadviseur

Productvoorstellingen ZIEN!

Thu, 17 Mar 2011 15:32:30 +0100

Kom kennismaken met het pedagogisch expertsysteem ZIEN!

Heeft u wel eens van ZIEN! gehoord? Bent u benieuwd wat het nu precies inhoudt? Kom dan naar een productvoorstelling van ZIEN! en ontdek hét pedagogische expertsysteem voor uw school!

Klik hier voor verdere informatie en aanmelding.

Onderwijsbehoeften in kaart met het groepsplan

Thu, 31 Mar 2011 15:33:39 +0200

Het werken met 'groepsplannen' krijgt op dit moment veel aandacht in onderwijsland

De onderwijsinspectie legt de nadruk op deze vorm en scholen in het veld geven een vrije invulling aan dit begrip: een scala aan individuele handelingsplannen worden gekoppeld tot een zogenaamd groepsplan.

Als we de uitgangspunten van Handelingsgericht Werken (HGW) in de groepsplannen willen terugzien zullen we de cyclus van HGW moeten starten bij het ‘waarnemen’. Dit start met de resultaten van de leerlingen (methodegebonden- en methodeoverstijgende toetsen). Dit zijn de harde gegevens. Daarnaast nemen we ook ‘zachte gegevens’ waar: hoe leert deze leerling. Deze gegevens zijn de basis om de onderwijsbehoeften van onze leerlingen in kaart te brengen.

Handvat tot leren

Onderwijsbehoeften kunnen dus worden gezien als ‘een handvat tot leren’ voor dit kind, voor deze groep. Dit handvat geldt soms voor een hele groep, maar specifiek ook voor de individuele leerling. Dit ‘handvat tot leren’ zal in de loop van de tijd voor deze leerling(en deze groep) niet veranderen: het blijft voor een groot gedeelte gelden voor de hele schoolse periode.

Verwoorden van de onderwijsbehoeften en clusteren

Onderwijsbehoeften kunnen zeer verschillend zijn, maar in de kern van de zaak kunnen ze worden teruggevoerd op de volgende aspecten:

Instructie: visueel, herhaling, voordoen/nadoen;
Leertijd: meer leertijd (hogere doelen) of minder leertijd (lagere doelen);
Feedback: comptentieverhogend, grenzenstellend en beloningen;
Structurering taak: (plaatjes, letters, kleine eenheden, afdekken);
Aanpassing omgeving: rustige omgeving en samenwerkingsvormen.

Al deze gegevens krijgen een overzichtelijk plaats in het zogenaamde groepsoverzicht. Op grond van de onderwijsbehoeften blijkt het effectief om in een groepsplan te clusteren: tijdens de ‘gewone’ les moet het gebeuren! Het verwoorden wat dit kind (extra) nodig heeft om dit doel te behalen in deze groep, bij deze leerkracht, in deze school, met deze ouders wordt verwoord in het groepsplan. Niet bij voorbaat in een aparte aanpak per kind: een individueel handelingsplan. Natuurlijk moeten we een individueel handelingsplan niet uit de weg gaan: als het nodig is omdat er in het kader van een groepsplan geen mogelijkheden zijn.

Meer weten over het maken van groepsplannen?

Neem dan contact op met onderwijsadviseur G. (Bert) van de Waerdt.

Verantwoordingsdocument ZIEN! aangeboden aan COTAN

Fri, 04 Mar 2011 16:16:38 +0100

Na ruim anderhalf jaar literatuurstudie, onderzoeken opzetten, vragenlijsten uitzetten en verwerken, en data statistisch analyseren, is het verantwoordingsdocument van ZIEN! inhoudelijk gereed!

In februari is het verantwoordingsdocument aangeboden aan de COTAN. Hoe lang zij nodig hebben om de inhoud te beoordelen, is op dit moment niet bekend. Via deze site houden we u op de hoogte van de ontwikkelingen. U kunt het verantwoordingsdocument hier lezen. Daarin treft u onder andere aan:

Gebruiksdoel en meerwaarde van ZIEN!
Waarom gekozen is voor de graadmeter Betrokkenheid en Welbevinden; hoe de vijf vaardigheden (Sociaal initiatief, Sociale Flexibiliteit, Sociale autonomie, Impulsbeheersing en Inlevingsvermogen) dekkend zijn voor het in kaart brengen of een kind in staat is om de sociaal/emotionele ontwikkeltaken van de basisschoolleeftijd te volbrengen.
Per vaardigheid wordt beschreven welke definitie wordt gehanteerd op basis van literatuur, wat de relatie is met de ontwikkeltaken en hoe deze vaardigheid zich ontwikkelt volgens de ontwikkelingspsychologie
Hoe het normeringsonderzoek is uitgevoerd en welke normen gehanteerd worden
Hoe door middel van onder andere een factoranalyse en vergelijking van uitkomsten met andere ingevulde vragenlijsten is aangetoond dat ZIEN! een valide en betrouwbaar instrument is.

Voor meer informatie zie de COTAN pagina van ZIEN!