De kleuterbouw gebruikt een leerlingvolgsysteem als KIJK, Pravoo of OVM. Hoe verhoudt ZIEN! zich tot deze instrumenten?
ZIEN! richt zich op te beïnvloeden leerlingkenmerken. Daarbij helpt ZIEN! de leerkracht om achter het zorgvragende gedrag van een kind te ontdekken voor welke ontwikkeltaak het kind nu feitelijk ondersteuning behoeft. ZIEN! helpt leerkrachten verder te kijken dan het symptoom of het nuttige ontwikkelingspsychologische inzicht.
De handelingssuggesties maken leerkrachten op concrete wijze duidelijk hoe deze ondersteuning plaats kan vinden binnen het spel van de leerling. Leerkrachten die vanuit ontwikkelingsgerichte principes werken, ervaren dit als zeer ondersteunend. De spelwijzer helpt leerkrachten desgewenst om de sociaal-emotionele ondersteuning van leerlingen binnen het spel nog meer af te stemmen op de zone van naaste ontwikkeling van het kind.
Met andere woorden: ZIEN! wil leerkrachten helpen om in een relatief korte tijd van zien naar zorgen te komen. Daarmee onderscheidt ZIEN! zich bijvoorbeeld van instrumenten als KIJK! en OVM. Als zodanig kan ZIEN! ook zeker toegevoegde waarde hebben voor een kleuterbouw die gebruik maakt van een van genoemde instrumenten.
We zien vervolgens dat op scholen die ZIEN! gebruiken de leerkrachten van de kleuterbouw verschillende keuzes maken:
1. ZIEN! wordt gebruikt om de sociaal-emotionele ontwikkeling te volgen, het eigen instrument wordt gebruikt om de spelontwikkeling en de cognitieve ontwikkeling te volgen. Bij een instrument als het OVM is het naar ons idee interessant om de lijnen ten behoeve van de sociaal-emotionele ontwikkeling aanvullend in te zetten indien het ZIEN!-profiel van een leerling – in combinatie met de eigen indrukken van de leerkracht – aanleiding geeft tot zorg. De OVM-lijnen kunnen namelijk bevestigen en expliciteren dat een kind emotioneel jong is.
2. ZIEN! wordt gebruikt indien het eigen instrument zorg indiceert.
3. ZIEN! wordt pas ingezet vanaf groep 3.
De huidige praktijk wijst uit dat scholen over het algemeen de meerwaarde onderkennen van een gemeenschappelijk talenveld in het spreken over zorgvragend gedrag bij leerlingen. Er zijn nauwelijks ZIEN!-scholen waar ZIEN! pas ingezet wordt vanaf groep 3.
Wij krijgen van leerkrachten uit de onderbouw terug dat met name de handelingsgerichtheid binnen ZIEN! als sterk wordt ervaren ten opzichte van bestaande instrumenten. In onze advisering hechten wij er sterk aan dat de onderbouw hierin een geïnformeerde en autonome keus maakt. We raden scholen in dat verband aan om de kleuterbouw het verplichte scholingsdagdeel bij te laten wonen om in ieder geval inhoudelijk kennis te nemen van het begrippenkader zoals dat binnen ZIEN! wordt gehanteerd.